Onderzoek in ontmoeting
Wat doen we met deze opgave, waarover de meningen drastisch verschillen?
Sommige vraagstukken vragen om meer dan ratio of een lineaire aanpak alleen. Denk aan raagstukken die ieders moraal raken of zo ingewikkeld zijn dat een plan van A naar B naar C niet volstaat. Die vragen om een onderzoekende ontmoeting. Een moment waarop de mensen die erbij betrokken zijn – of vertegenwoordigers uit diverse doelgroepen – samen actief stilstaan bij wat het is dat er gebeurd. En hun beleving daarvan onderzoeken, , zonder dat er meteen naar een oplossing wordt gegrepen.
Dat is precies wat een onderzoekende ontmoeting is. Geen vergadering en geen workshop, maar een zorgvuldig ontworpen bijeenkomst waarin jouw medewerkers, stakeholders of doelgroep levend onderzoek doen naar een complex vraagstuk. In gelijkwaardigheid, gebruik makend van de verschillen in perspectief, onderzoekend met hoofd, hart en handen.
Wanneer een onderzoekende ontmoeting?
Een onderzoekende ontmoeting is een effectieve vorm van samenkomst voor vraagstukken die veel verschillende meningen oproepen. Denk aan een vraag als: ‘Wanneer zijn wij als organisatie duurzaam genoeg?’. Je kunt je voorstellen dat zo’n vraag verschillende antwoorden kent, al naar gelang wie je de vraag stelt. In de dynamiek van een gewoon overleg, verzanden we vaak in het elkaar trachten te overtuigen van ons eigen gelijk. Of we laten het erbij en in de onderstroom werkt het meningsverschil door. En zo komen we vaak niet verder dan onze overtuigingen tegen elkaar laten botsen.
Wat deze situaties met elkaar gemeen hebben is dat er geen gebrek is aan plannen of daadkracht, maar dat mensen elkaar op een dieper leren begrijpen. Precies daar is een onderzoekende ontmoeting voor.
Die verschillende meningen zeggen namelijk veel over de waarde van diegene die ze geeft. Zodra we elkaar onder onze overtuigingen en meningen kunnen ontmoeten, ontstaat er waarde-vol onderzoek.
Wat anderen zeggen
Wat je kunt verwachten
Elke ontmoeting begint met het zorgvuldig verkennen van de vraag die centraal staat, waarbij we samen bepalen wie betrokken moet zijn en welke perspectieven nodig zijn om het vraagstuk goed te begrijpen. Aan de hand van het beproefde Future Search model, kijken we samen naar welke mensen – of representanten van het systeem – belanghebbend zijn bij het vraagstuk. Ik ontwerp de structuur en vorm voor de bijeenkomst op maat. Deelnemers worden vooraf meegenomen in enkele principes van onderzoekend ontmoeten, om ruimte te kunnen maken om voorbij oud denken, bestaande aannames en belemmerende patronen te komen.
Tijdens de ontmoeting werken we met dialoog, reflectie en gerichte interventies die aannames zichtbaar maken en nieuwe inzichten laten ontstaan. Soms betekent dat luisteren naar ervaringen die eerder onbesproken bleven, soms het delen van zorgen of verwachtingen, en soms het onderzoeken van spanningen die al langer in de lucht hingen maar nooit tegen het licht werden gehouden. De vorm volgt altijd de vraag. Waar zinvol werk ik met artistieke interventies en kunstenaars, bijvoorbeeld om voelbaar te maken wat in woorden nog niet gezegd kan worden.
Gaandeweg ontstaat meer helderheid over wat het vraagstuk werkelijk vraagt en welke volgende stap passend is voorde betrokkenen.
Wat het oplevert
Wanneer mensen elkaar ontmoeten rond een gedeelde vraag, verandert er iets in hoe zij naar het vraagstuk en naar elkaar kijken. Deelnemers leren hun ‘waarheid’ of ‘mening’ te beschouwen als perspectief, krijgen oog voor de waarde van de andere ander, de bereidheid om samen verantwoordelijkheid te nemen groeit zichtbaar.
Verschillen worden de bron voor onderzoek, zogenaamde ‘waarheden’ worden onderzocht. De uitkomst is collectieve richting op het vraagstuk en een sterkere onderlinge verbinding tussen de mensen die erbij aanwezig waren.
Praktisch
Een onderzoekende ontmoeting vindt plaats in een dagdeel of een volledige dag, afhankelijk van de aard van het vraagstuk en het aantal betrokkenen. Samen bepalen we wie aanwezig moet zijn, welke vorm het meest passend is en welke voorbereiding nodig is om de ontmoeting zorgvuldig te laten verlopen. De bijeenkomst kan plaatsvinden binnen de organisatie of op een externe locatie, afhankelijk van wat het vraagstuk en de mensen die deelnemen nodig hebben.
Klaar om een onderzoekende ontmoeting te organiseren?
Wanneer een vraagstuk meerdere mensen raakt en het belangrijk is om samen richting te vinden, dan kijk ik graag samen met jou naar wat er nodig is en welke vorm van ontmoeting daarbij het meest passend kan zijn.
Over Suzanne
Ik ben cultuurwetenschapper, bestuurder en begeleider van leiders en organisaties die werken in complexe omstandigheden. In mijn praktijk leerde ik dat beweging zelden ontstaat door nog meer antwoorden te geven. Ze begint meestal op het moment dat iemand een andere vraag durft te stellen en bereid is om met aandacht te kijken naar dat wat er speelt.
Onderzoekend leven en leiderschap is mijn specialisatie. In een onderzoekende ontmoeting nodig ik mensen uit om met nieuwsgierigheid te kijken naar hun eigen thema en praktijk, voorbij snelle oordelen en vaste overtuigingen. Niet om hen te vertellen wat ze moeten doen, maar om ruimte te creëren voor hun eigen wijsheid en beweging.
